Meslek liselerinin durumu, kurulaçak olan yeni üniversiteler ve ÖSS yerine geleçek yeni modeli. Eğitimde sondurumu Eser Karataş kaleme aldı.
 
Dün (3 Haziran Salı) star Gazetesi’ndeki köşemde YÖK genel kurulunun öngördüğü kontenjan artışı ve yeni kurulacak üniversiteler fikrinin çok olumlu bir fikir olduğunu, ama bu kontenjan artışı ve yeni üniversitelerin ancak üniversite modelimizde radikal bir dönüşümle anlamlı olabileceğini anlatmaya çalıştım.

Bu görüşümü desteklemek için sayısı on beş milyon dolayında olan temel eğitim ve lise öğrencisine çok nitelikli bir lise eğitiminin olanaksızlığını dile getirdim; söz konusu on beş milyon öğrenciye çağdaş standartlarda öğretim için gerekli öğretmen potansiyelimiz de yok ve kısa vadede olmayacak da. İyi bir temel eğitim ve lise için en azından bir milyon iyi maaş/ücret alan öğretmen gerekiyor ve bu kolay değil.

Anayasa Mahkemesi’nin okul kitaplarıyla ilgili verdiği son karar da devletin çağdışı ideolojik tahakkümünün bir süre daha direnebileceğini ortaya koyuyor

HHH

21. yüzyılın ekonomisi esnek, dünyaya geniş açıdan bakabilen, tabularını kırabilmiş bireyler gerektiriyor; bu bireylerin meslek edinme ve yapma meselesi de yirminci yüzyıldan çok farklı olacak. Bir iddiaya göre bu asırda bireyler yaşamlarında çok sayıda sadece iş değil meslek de değiştirecekler ve bu meslekler geniş bir vizyon ve yaratıcılık isteyecek.

Bizim liselerin ortalama mezun profili ise, aynı tornadan çıkarma mantığı kırılamadığı sürece, bu yeni çağa uygun değil ve iş üniversitelere düşüyor.

Üniversitelerin ivedilikle almaları gereken önlem dört senelik lisans programlarını kesinlikle bir meslek edinmeye yönelik yapılanmalardan uzaklaştırmak olmalı.

Üniversiteler bir meslek okulu olmaktan uzaklaştırılmalı, dört yıllık lisans programlarında okutulan derslerin en azından üçte ikisi genel eğitim türü dersler, yani geçmişi, bugünü ve geleceği anlamaya yönelik kültür ve sanat dersleri olmalı. Toplam ders/kredi sayısının üçte biri seçilen dalın mahiyetini öğrenciye genel anlamda anlatmalı ve asla bir uzmanlığa yönelmemeli.

Bu anlayışla yeniden yapılanacak üniversitelerin dört senelik lisans programları bugünkünden çok daha fazla kontenjan açabilir, böylece geniş kitleleri, mesela 17-24 yaş kuşağının yüzde elliye yakın kısmını üniversiteye alabilir, bu gençlere çağın gerektirdiği eleştirel düşünce, kültür ve biraz da ilgili dalın ana hatlarını verebilir; bu işin iyi ve etkin yapılmasının aynı zamanda önce ülke genelinde sonra da üniversite anlayışında bugüne oranla çok daha az devletçi, daha demokratik bir zihniyet gerektirdiğini yazmaya bile gerek yok.

Uzmanlık ve nitelikli meslek öğretimi ise mutlaka lisansüstü seviyesine bırakılmalı ve dört yıllık lisans öğretimi sonrası çok başarılı öğrenciler bu nitelikli meslek öğretimi ve araştırma programlarına kabul edilmeli.

İşin özeti şu: dört senelik lisans programları az meslek, çok genel eğitim ağırlıklı olmalı, bu lisans programlarına mümkün olduğu kadar fazla gencimiz girmeli ama lisansüstü programlar çok seçici, seçkinci, nitelikli olmalı ve çok daha fazla kaynak kullanmalı.

Doğrudan meslek vermeye yönelik hukuk, tıp hatta mühendislik eğitimleri dört yıllık lisans programlarının sonrasına kaydırılmalı; başarılı üniversite modelleri böyle yapıyorlar.

Liselerde doğru dürüst tarih, felsefe, matematik, yabancı dil öğrenmeyen 17 yaşında çocuklara hukuk fakülteleri birinci sınıfında anayasa hukuku okutuyoruz, 21 yaşında hukukçu yapıyoruz, bu süreçte muazzam bir devletçi şartlanmadan geçiriyoruz sonra da hukuk kararlarından şikayet ediyoruz.

Üniversite mutlaka temel yapılanmasını değiştirmek zorunda; temel sorun rektörlerin nasıl seçileceği değil, bu çağdışı yapılanma ve müfredat anlayışı.

egitimgazetesi

Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSMY) Başkanı Prof. Dr. Ünal Yarımağan, 15 Haziran Pazar günü yapılacak Öğrenci Seçme Sınavı’na (ÖSS) girecek adayların yanlarında kesinlikle cep telefonu getirmemelerini, aksi takdirde, binaya alınmayabileceklerini bildirdi.

Saint Benoit Lisesi’nde düzenlenen "Türkiye’de Üniversiteye Giriş Sisteminin dünü bugünü ve yarını" konulu konferansta konuşan Yarımağ an, Türkiye’de üniversiteye giriş sisteminin tarihçesini ve mevcut sistemi anlattı.

Yarımağan, Yükseköğretim Kurulunca (YÖK) "sınav yapıldıktan sonra sınav sisteminde bazı değişiklikler yapılacağı" şeklinde açıklamada bulunulduğunu hatırlatarak, bugünkü sistemin yürürlükte daha ne kadar kalacağının belli olmadığını, ancak çok radikal değişiklikler beklemediğini söyledi.

Prof. Dr. Yarımağan, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Bu senenin en önemli konusu, cep telefonu ile sınava gelmeyiniz. Çünkü cep telefonları ile baş edemiyoruz. Bir binada bin kişi sınava giriyorsa hepsi cep telefonu ile geliyor. Oradaki yetkililerin bu telefonları teslim alması, emanete koyması ve sonra karıştırmadan vermesi gerekiyor. Binbir türlü zorluk çıkıyor. Bazı adaylar telefonlarını vermeden içeri giriyor. Teknoloji günümüzde maalesef iyi yönlerinin yanı sıra kötü amaçla da mesela kopya çekmek için de kullanılabiliyor. Onun için bu sene cep telefonu ile sınava gireceğiniz binaya gelmek yasak. Cep telefonu ile gelirseniz sizi binaya almayabilirler. Emanete de almayacaklardır."

Ünal Yarımağan, bu sene yaptıkları bir değişikliğin de öğrencileri boy ve kiloları ile uyumlu yerlerde sınava almaya çalışmak olduğunu belirterek, "Çünkü geçmiş yıllarda 120 kiloluk 190 santimetre boyunda bir aday ilköğretim 1. sınıf sırasına denk gelebiliyor ve çok ciddi sıkıntı çekebiliyordu. Oturma yerinin numaralanmasını ve soru kitabının dağıtımını bilgisayar ile yaptık. Size Ankara’nın söylediği soru kitabı türünü vermeleri lazım. Kapıda nereye oturacağınız Ankara’dan gönderilen çizimler üzerinde yazılı olması lazım. Bunlara dikkat edin. Sınavdan birkaç gün önce mutlaka sınava gireceğiniz yeri gidip görün ki sınav sabahı panik yaşamayın" şeklinde konuştu.

Sınava girecek öğrencilere uyarı ve öneriler...
 
Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Günseli Oral, sınava girerken bir miktar kaygının iyi olduğunu, ancak bu kaygının panik yaratmayacak düzeyde kalması gerektiğini belirterek, aşırı kaygının, hafıza merkezini geçici olarak felç edebildiği bildirildi.

1. Akdeniz Eğitim Fuarında, anne ve babalar ile öğrencilere sınav kaygısı ve kaygıyla başa çıkma yöntemlerini anlatan Doç. Dr. Oral, kaygının insanları hasta edip, bağışıklık sistemini çökertebildiğini de söyledi. Doç. Dr. Oral, "Kaygıdan dolayı kanınıza fazlaca hormon veriyorsanız, bu hormonlar, hücreyi çalışamaz hale getiriyor. Hücrelerin iletişimini de etkiliyor. Dolayısıyla kötü hücreler artıyor ve hastalanıyoruz" diye konuştu.

Uykunun kaygıyı azaltmada ve başarıyı artırmada çok önemli rolü olduğunu belirten Doç. Dr. Oral, şunları söyledi:

"Öğrenciler normal çalışmalarına devam etsinler ancak uyku düzenine de dikkat etsinler. Uyku, beynin şarj durumudur. Bir insan için normal uyku süresi 8 saattir. Öğrenmede sorununuz varsa gidin uyuyun, şekerleme yapın. Uykunuzu alın, ondan sonra taptaze kalkarsınız. Akşamüstü pili biter gibi oluyorsanız, çok yorulmuşsanız, biraz uyuyun. 5-10 dakikalık uyku ile zihniniz sizi 4-5 saat daha rahat götürür."

Doç. Dr. Oral, uykunun beyni ve vücudu yeniden yapılandırdığını, uykuda geçen zamanın kayıp olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

Kaygıyı azaltmanın bir diğer yolunun da çocukları olumlu motive etmek olduğunu ifade eden Doç. Dr. Oral, "Çocuklarınıza, kötü düşünceler geldiğinde onları kovmasını öğretin. Olumsuz cümleleri, olumlu cümlelerle değiştirin. Örneğin ’Ya çalışmadığım yerlerden soru gelirse’ yerine, ’Bildiğim yerlerden sorular çıkacak’ cümlesiyle değiştirmeye çalışın" dedi.

Sınavdan sonra öğrencilerin kötü bir notla da gelme ihtimali olduğunu belirten Doç. Dr. Oral, anne ve babalara, "Alın çocuğunuzu karşınıza, geçen dönemi tekrar gözden geçirin. Onu kötülemeyin. Çocuk sınavı kaybedebilir ama siz de onu kaybetmeyin" diye konuştu.

Sınava yaklaşırken öğrencilerin diyetinin de çok önemli olduğuna bildiren Doç. Dr. Oral, sebze ve meyve ağırlıklı beslenmenin kaygıyı azalttığını ifade etti. Doç. Dr. Oral, sınava yaklaşılan son dönemlerde, çocuklara yağlı yemeklerin yedirilmemesinin iyi olacağını söyledi.

egitimgazetesi

Tekden Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Merve Tanşi, ÖSS ve Oks Gibi Sınavlara Bütün Bir Yıl Yoğun Tempoda Çalışan ve Sınav Öncesi Stres Yaşayan Öğrencilerin Bu Zorlu Dönemi, Kaliteli ve Düzenli Beslenerek Sınav Kaygılarını Azaltabileceklerini Söyledi.

Tekden Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Merve Tanşi, ÖSS ve OKS gibi sınavlara bütün bir yıl yoğun tempoda çalışan ve sınav öncesi stres yaşayan öğrencilerin bu zorlu dönemi, kaliteli ve düzenli beslenerek sınav kaygılarını azaltabileceklerini söyledi.

Tekden Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Merve Tanşi, sınav öncesi çocukların düzenli beslenmelerinin çok önemli olduğunu belirterek, anne ve babalara tavsiyelerde bulundu. Tanşi, günde en az 4-5 porsiyon meyve yenmesini ve öğün saatlerinin arasının uzun tutulmaması gerektiğini, fast-food yemeklerden kesinlikle uzak durulmasını ve çocuklarda sebze yeme alışkanlıklarının artırılması gerektiğinin önemle üzerinde durdu. Tanşi, "Çocuğum yeter ki yemek yesin mantığı ile onların istediği yemekleri yapmaktansa evde ne pişerse yemeleri gerektiği konusunda çocuklarımızı alıştırmak gerek. Ayrıca gazlı içeceklerden uzak durulması, bunların yerine taze sıkılmış meyve suları, süt veya ayran içmelerini tavsiye ediyorum. Eğer çocuğumuzda kilo problemi varsa yarım yağlı yada yağsız sütte tercih edilebilir" dedi.

Sınav stresini azaltmak için de kuru üzüm ve kuru kayısı tavsiye eden Tanşi, ceviz içi, fındık, fıstık gibi demir yönünden zengin kabuklu meyvelerin de, tüketilmesi gerektiğini vurguladı.